Telegrafikisht

PRODHIMI I VERES NE KUSHTE SHTEPIE, PER AMATORE.

Nje vere e mire ne kushte shtepie eshte produkt i nje procedure te realizuar duke ndjekur hap pas hapi disa rregulla te thjeshta. Eshte e nevojshme te kemi disa ene dhe mjete qe ne pergjithesi gjenden ne shtepite tona sic do t’i shohim ne vijim ose ne mungese, mund t’i blejme me kosto te vogel ne treg. Gjithashtu do na nevojitet edhe nje termometer – mushtometer. 

Si fillim, ne varesi te kushteve dhe te sasise se veres qe deshirojme te bejme, duhet te sigurojme nje sasi rrushi sa me cilesor. Cdokush mund te zgjedhe ndermjet varieteteve te panumerta te destinuara per fermentim ne varesi te shijes, ngjyres dhe aromes se veres qe eshte e preferueshme per te. Eshte thelbesor kualiteti i rrushit te perzgjedhur pasi eshte percaktues deri 80% te cilesise se veres qe do bejme po te ndjekim me rigorozitet disa procedura te thjeshta.  Rrushi duhet te kete mesatarisht 22-23 g sheqerna per liter musht ne menyre qe vera te na dale me 13-13.5 % vol alkool. Per te matur kete parameter, shtrydhim 2-3 veshe rrushi te marra ne menyre rastesore nga sasia qe kemi dhe lengun e marre e fusim ne nje gote apo ene tjeter te pershtatshme sipas mushtometrit qe kemi. Nga niveli i sheqernave do te percaktohet perqindja alkoolike qe do te marrim, sipas tabeles se konvertimit te gradeve Baume ne perqindje alkoolike

Neqoftese rrushi qe kemi siguruar ka nje nivel te tille sheqernash qe rezulton ne perqindje alkoolike me te larte se ajo qe deshirojme, mund ta ulim nivelin duke shtuar uje. Uji qe do perdorim duhet te jete i filtruar apo i ambalazhuar, i tille qe te mos kete klor apo papasterti te ndryshme qe mund te rezultojne shkaterruese per veren qe do bejme. Per te ulur nivelin e sheqernave me 1 shkalle, ne 100 l musht shtojme 3-4 l uje, duke e perzier mushtin dhe duke e bere matje vazhdimisht me mushtometer, pasi varietete te ndryshme rrushi dhe niveli i sheqerit mund ta ndryshojne pak sasine e kerkuar. Eshte mire qe nivelin e sheqernave mos ta ulim me shume se dy shkalle pasi do ta prishte cilesine e veres. Nese rrushi qe kemi nuk ka sasine mesatare te nevojshme te sheqerit, per te rritur 1 shkalle niveli, mund te shtojme 18 g sheqer per 1 l musht, por kjo nuk do kishte kuptim per nje vere qe e pergatisim per qejfin tone. Me mire nje vere qofte me 11 apo 12 % alkool sesa te shtojme sheqer.

KUJDESNe te gjithe hapat e metejshem duhet te kemi parasysh qe te perdorim ene apo mjete me pasterti maksimale. Pastertia eshte parakusht per pergatitjen e nje vere cilesore.

HAPI 1.  CARJA E KOKRRAVE TE RRUSHIT

shtyp rrushin me kembe

Mbasi kemi siguruar sasine e deshiruar te rrushit, fillojme me pastrimin e tij nga kokrrat e demtuara dhe te kalbura. Eshte i rendesishem ky proces pasi  ndikon ne cilesine perfundimtare te veres. Ne nje vit te mbare per vreshtin, apo ne nje rrush cilesor nuk do kete nevoje per nje nderhyrje te madhe per pastrim. Hapi i pare eshte shtypja e rrushit me qellim carjen e kokrrave dhe perfitimin e lengut. Kete proces mund ta bejme ne dy menyra: menyra me e thjeshte eshte ajo tradicionale – shtypim rrushin me kembe ne nje govate plastike pjese – pjese dhe lengun e perftuar ne kete menyre pasi kemi hequr me aq sa mundim kercenjte, prania e te cilave gjate fermentimit alkoolik demton cilesine e veres dhe shendetin tone pasi clirojne alkool metilik i demshem vecanerisht per syte, e hedhim ne fuci plastike sipas sasise se rrushit qe kemi, psh 100 l, ose  me ane te nje mekanizmi te posacem per shtypjen e rrushit qe, sipas llojit dhe cmimit ne treg,  mund te bej njekohesisht vecimin e kokrrave dhe carjen e tyre per perftimin e lengut. Gjithsesi mund te lejojme nje sasi te vogel nga kercenjte e rrushit te jene bashke me lengun gjate fermentimit pasi ato permbajne tanina. Ne perfundim te kesaj faze kemi marre lengun e rrushit bashke me bersine. Se si do procedojme ne vazhdim varet nga lloji i veres qe duam te bejme: e bardhe, roze apo e kuqe.

HAPI 2.  VECIMI I LENGUT NGA BERSIA, MUSHTI – FERMENTIMI ALKOOLIK

mekanizem shtrydhes
mekanizem shtrydhes_1

Ne rast se do te bejme vere te kuqe, levoret e kokrrave te rrushit do t’i lejme bashke me lengun ne fuci. Zakonisht, ne varesi edhe te temperatures se ambjentit, lengu do filloje te “zieje” nga momenti qe e kemi perftuar deri mbas 48 oresh. Gjate kesaj kohe dhe pergjate fermentimit nga levoret e rrushit do te ekstraktohen substanca qe jane pergjegjese per ngjyren, aromat dhe strukturen e veres qe do bejme duke percaktuar cilesine e saj. Ne rast se duam qe sasine e veres qe po bejme ta konsumojme brenda vitit apo vitin ne vazhdim i lejme levoret e kokrave te rrushit per 2-3 dite bashke me lengun. Nese duam qe veren ta “vjeterojme” i lejme me shume dite, edhe derisa te mbaroje procesi i fermentimit alkoolik. Ky proces duhet te zgjase normalisht 8-9 dite, gjithsesi varet nder te tjera edhe nga temperatura e ambjentit apo niveli i sheqernave ne rrush. Sa me shume te zgjase fermentimi alkoolik aq me cilesore behet vera, me shume ngjyre, aroma dhe strukture fiton ajo. Kur te vendosim qe do e vecojme bersine nga lengu si me siper, pra mbas 2-3 apo me shume ditesh, e heqim ate nga fucia dhe e shtrydhim ne nje ene tjeter plastike apo inox me duar ose me nje mekanizem shtrydhes. Lengun e marre ne kete menyre e bashkojme ne fuci. Ne kete faze kemi marre mushtin e rrushit. Ne kete moment mund t’i bejme mushtit nje filtrim te pare. Per kete qellim perdorim nje rrjete te thjeshte teli sa me te imet, nepermjet se ciles lengun nga njera fuci e kalojme ne nje fuci tjeter. Gjate gjithe kesaj faze te pare, deri ne permbylljen e fermenetimit alkoolik, gryka e fucise qendron e hapur dhe mund ta mbulojme sa per te mos marre ndonje papasterti me ndonje nape sipas rrethanave. Sipas mundesive tona, fucine me mushtin, gjate procesit te fermentimit duhet ta vendosim ne nje vend me luhatje sa me te vogla te temperatures dhe te ajrosur mire.   Gjate fermentimit alkoolik sheqernat shnderrohen ne alkool duke cliruar dioksid karboni. Gjate gjithe kohes qe bersite jane bashke me lengun i perziejme here pas here me kujdes ne menyre qe te lagen nga lengu pasi ato ngrihen lart. Matim me mushtometer vazhdimisht nivelin e sheqernave deri sa te konstatojme se ato kane shkuar zero. Ne kete moment nuk verehen me as buleza qe dalin nga lengu qe “zien”. Eshte shume i rendesishem percaktimi i sakte i ketij momenti.

HAPI 3. FILTRIMI KRYESOR – MBYLLJA NE DAMIXHANE

rrjete per filtrim

Mbasi kemi konstatuar se te gjithe sheqernat jane shnderruar ne alkool dhe procesi i “zierjes” ka perfunduar, jemi ne fazen ku lengun do ta kalojme dhe do ta mbyllim ne nje ene tjeter ne menyre te tille qe te mos kete kontakt me oksigjenin. Mund te perdorim per kete qellim damixhane qelqi te madhesive te ndryshme sipas sasise se lengut qe kemi. Ne kete moment bejme edhe nje filtrim tjeter, qe ne fakt eshte filtrimi me i rendesishem, ku ndajme lengun nga llumi dhe mbeturinat e tjera qe kane mbetur ne fundin e fucise. Hapim rubinetin e vogel qe eshte ne fund te fucise pak me lart se llumi ose neqoftese fucia nuk ka rubinet poshte e transferojme lengun ne damixhan pjese – pjese me kanace plastike te pasterta kuptohet. Paralelisht e filtrojme duke perdorur si me perpara nje rrjete teli sa me te holle. Mbyllim gryken e damixhanit me tape ne menyre te tille qe te mos kete mundesi kontakti lengu me oksigjenin. Do ta mbajme te mbyllur ne kete menyre per rreth 30 dite ne varesi te temperaturave dhe llojit te rrushit. Gjate kesaj kohe me shume gjase do te kryhet fermentimi malolaktik, ne perfundim te te cilit do te ulet aciditeti dhe vera do te jete pothuajse e gatshme per ta shijuar. Ne total mbas nje periudhe prej 40 ditesh, jemi gati per te hapur damixhanin dhe veren e perftuar ne kete menyre ta mbyllim neper shishe.

HAPI 4. MBYLLJA NE SHISHE – TAPOSJA

WP_20180921_16_16_49_Pro
Teroldego 2018

Nga 100 kg rrush te fermentuar me kete rruge mund te mbushim 85-90 shishe vere, me nje kosto shume te vogel dhe me nje cilesi shume me te mire se vererat qe shiten ne treg 5, 10 apo 15 euro. Blejme ne treg tapa per te mbyllur shishe sipas afatit te perdorimit te veres. Mund t’i mbyllim shishet edhe me dore ne rast se do i konsumojme brenda vitit, por per ato qe do t’i ruajme per me shume vite do perdorim nje mekanizem taposes. I lejme shishet e veres edhe te pakten 2-3 jave qe te zbutet edhe pak dhe pastaj gjithcka OK. Kjo eshte kur kemi nevoje per vere per ta konsumuar shpejt. Nese jo dhe per te patur nje vere me cilesore, atehere mbas rreth 40 diteve thjesht mund te bejme nje filtrim duke e kaluar veren nga nje ene ne nje tjeter. E mbyllim gryken e damixhanit kete here ne menyre me hermetike duke e rrethuar tapen me nje leter ngjitese. E lejme keshtu per te pakten edhe 3-4 muaj dhe procesin e mbylljes ne shishe e bejme andej nga fundi i shkurtit apo fillim marsit ku temperatura e ambjentit do jete diku rreth 15ºC. Gjate kesaj kohe llumrat dhe acidet e ndryshme do sedimentojne ne fundin e damixhanit dhe lengu do qartesohet mjaftueshem. Pasi mbushim shishet i mbajme te mbyllura edhe per rreth 6 muaj duke i vendosur ato ne nje ambjent te erret te shtepise ku dhe temperatura gjate veres do kete luhatje sa me te vogla ne krahasim me dimrin. Keshtu ne fillim te vjeshtes se ardhshme do kemi nje vere minimalisht te vjeteruar me nje cilesi shume me te mire.

                                                                   JU BEFTE MIRE.

Publicitet

kontakt : kurbinalbania@hotmail.com

Lini një Përgjigje

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Google

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni /  Ndryshoje )

Po lidhet me %s

Këtë e pëlqejnë %d blogues: